Konsultacja z E-receptą 49.99 zł już w 15 minut!
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) - jak wygląda? Wskazania, efekty, skutki uboczne
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) pomaga złagodzić uciążliwe objawy menopauzy i poprawić samopoczucie wielu kobiet. Aby rozpocząć leczenie, konieczna jest recepta wystawiona przez lekarza po wcześniejszej konsultacji i ocenie stanu zdrowia. Leczenie HTZ pacjentki mogą otrzymać dzięki portalowi ZdrowJej.pl.
Autor: Redakcja ZdrowJej
Dodano: 23.03.2026 9:10
Zaktualizowano: 23.03.2026 9:12
Zaktualizowano: 23.03.2026 9:12
Czym jest HTZ i komu pomaga?
Co to jest hormonalna terapia zastępcza (HTZ)?
HTZ to forma leczenia stosowana u kobiet w okresie pomenopauzalnym oraz cierpiących na hipogonadyzm (dysfunkcja jajników). Jej zadaniem jest wyrównanie niedoboru żeńskich hormonów płciowych. Z kolei u kobiet z hipogonadyzmem (np. zespół Turnera lub przedwczesne wygasanie czynności jajników) jest terapią substytucyjną (estrogenowo-progesteronowa).
Hormonalna terapia zastępcza odgrywa szczególną rolę w łagodzeniu wczesnych objawów menopauzy (utrudniających codzienne funkcjonowanie) oraz profilaktyce osteoporozy (estrogeny),
a także pozwala zapobiec nieprawidłowym krwawieniom, rozrostom i nowotworom endometrium (progestageny).
Jakie są wskazania do rozpoczęcia hormonalnej terapii zastępczej (HTZ)?
Do głównych wskazań należą przede wszystkim nasilone objawy niedoboru estrogenów, takie jak:
zmiany zanikowe okolic intymnych (suchość pochwy, bolesne stosunki płciowe, częstomocz, nykturia, parcia naglące, problem nietrzymania moczu, nawracające zapalenia pochwy i pęcherza moczowego);
pierwotna niedoczynność jajników (przedwczesna lub wczesna menopauza);
zapobieganie i leczenie osteoporozy;
profilaktyka zaburzeń ogólnoustrojowych związanych z niedoborem hormonów estrogenowych (choroby układu sercowo-naczyniowego, cukrzyca, zespół metaboliczny, depresja).
Kiedy warto rozpocząć terapię?
Hormonalną terapię zastępczą warto wdrożyć już przy pierwszych objawach klinicznych menopauzy (wahania nastroju, zaburzenia miesiączkowania, nocne poty, uderzenia gorąca, kołatanie serca). Przed włączeniem terapii należy zwrócić uwagę na bezwzględne przeciwwskazania, które dyskwalifikują pacjentkę z przyjmowania hormonów (np. zakrzepica w przeszłości, nowotwory estrogenozależne czy aktywna choroba wątroby).
Przy ocenie stanu zdrowia pacjentki lekarz zwraca uwagę, czy odpowiednia będzie HTZ w formie doustnej (tabletki) czy w postaci pozajelitowej (np. tabletki dopochwowe, plastry, implanty).
e-Recepta Express
Do 1 godziny roboczej* Antykoncepcja stała, leki stałe, przedłużenie terapii w chorobach przewlekłych, leki na potencję.
69.98 zł
Rozpocznij konsultację
Antykoncepcja awaryjna
Do 1 godziny roboczej* Tabletka 'po', tabletka dzień po, tabletka do 72h, pigułka po.
49.99 zł
Rozpocznij konsultację
Dlaczego warto skorzystać z HTZ?
Istnieje wiele pozytywnych aspektów ze stosowania hormonalnej terapii zastępczej. Przede wszystkim pozwala ona na poprawę jakości życia kobiety, dzięki złagodzeniu objawów menopauzy.
Badania wykazały, że następujący w trakcie menopauzy spadek poziomu hormonów estrogenowych zwiększa ryzyko osteoporozy (zmniejszenia gęstości mineralnej kości, przez co są one bardziej podatne na złamania). Stosowanie HTZ znacznie zmniejsza ryzyko wystąpienia osteoporozy.
Wykazano także zmniejszenie ryzyka zachorowania na raka jelita grubego podczas stosowania HTZ.
Ponadto u kobiet z przedwczesną menopauzą lub menopauzą chirurgiczną (usunięcie macicy i jajników) stosowanie HTZ korzystnie wpływa na ochronę przed chorobą wieńcową (odmienne działanie w przeciwieństwie do kobiet z menopauzą fizjologiczną).
Zobacz także: Jak działa antykoncepcja hormonalna? Rodzaje, skuteczność i e-recepta online
Czy HTZ jest bezpieczna?
Wdrożenie terapii hormonalnej jest bezpieczne pod warunkiem, że została odpowiednio dobrana do pacjentki. Powołując się na rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego terapia HTZ powinna być dostosowana do oczekiwań pacjentki oraz wieku, czyli tak naprawdę czasu trwania okresu menopauzy.
W celu zapewnienia jak największego bezpieczeństwa hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) konieczne jest przeanalizowanie przez lekarza ginekologa ewentualnych chorób współistniejących pacjentki oraz planowany czas stosowania hormonalnej terapii zastępczej.
Należy zwrócić uwagę, że aktualnie nie istnieje bardziej skuteczna metoda łagodzenia zwiększonej potliwości czy uderzeń gorąca niż terapia estrogenowa. To także najskuteczniejsza metoda leczenia atrofii pochwy i sromu.
Uwzględniając stosunek korzyści ze stosowania hormonalnej terapii zastępczej do ryzyka związanego z działaniami niepożądanymi stwierdzono, że najbardziej jest on korzystny, pod warunkiem włączenia hormonów przed 60. rokiem życia lub w ciągu 10 lat od ostatniej miesiączki.
Jakie są skutki uboczne HTZ?
Do działań niepożądanych hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) zaliczamy:
krwawienie z dróg rodnych,
bóle głowy,
wzrost ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej,
wzrost ryzyka udaru mózgu,
zwiększona zachorowalność na raka piersi,
zwiększone ryzyko zachorowania na zapalenie pęcherzyka żółciowego.
Co powoduje nagłe odstawienie HTZ?
Nagłe odstawienie hormonalnej terapii zastępczej może prowadzić do wystąpienia objawów takich jak: kołatanie serca, zaburzenia snu, depresja, problemy z koncentracją czy uderzenia gorąca, co oznacza nawrót uciążliwych objawów menopauzy. Dlatego nie powinno się nagle odstawiać HTZ bez konsultacji lekarskiej.
Jak wygląda konsultacja i recepta online w ZdrowJej?
W celu otrzymania recepty online z e-konsultacją pacjentka na stronie ZdrowJej.PL wypełnia elektroniczny formularz, w celu zawarcia wszelkich niezbędnych dla lekarza danych (wiek, stan zdrowia, choroby przewlekłe, potrzebny lek, numer PESEL).
Lekarz zapoznaje się z podanymi informacjami i kontaktuje się z pacjentką przez czat lub telefon, aby podjąć decyzję o wystawieniu recepty.
Jeśli lekarz wystawi receptę na hormonalną terapię zastępczą, pacjentka otrzymuje w wiadomości SMS 4-cyfrowy kod e-recepty, który może w prosty sposób zrealizować w aptece. Wystarczy, że okaże wtedy kod recepty wraz z numerem PESEL lub przedstawi kod QR recepty w aplikacji mojeIKP (aplikacja mobilna Internetowego Konta Pacjenta) lub mObywatel.
Rodzaje HTZ
Hormonalna terapia zastępcza (biorąc pod uwagę zawartość hormonów) dzieli się na:
terapię estrogenową,
terapię estrogenowo-progesteronową.
Natomiast zależnie od tego, jak podawany jest gestagen, HTZ estrogenowo-progesteronową możemy podzielić na:
terapię ciągłą - hormony są przyjmowane stale. Nie są stosowane przerwy w leczeniu, ani nie występuje krwawienie;
terapię sekwencyjną - na początku cyklu leczenia stosuje się jedynie estrogeny. Następnie przez kolejne 10-14 dni należy przyjmować estrogeny z gestagenem. Kolejny cykl rozpoczyna się bez przerwy, a krwawienie może wystąpić po zaprzestaniu stosowania gestagenów albo jeszcze w trakcie ich przyjmowania.
FAQ HTZ
Tak, jeśli wcześniej stosowałaś hormonalną terapię zastępczą i została ona dobrze tolerowana, możesz kontynuować leczenie online. Na platformie ZdrowJej.pl wystarczy wypełnić formularz medyczny, w którym podajesz m.in. nazwę wcześniej stosowanego preparatu. Lekarz zapozna się z informacjami, skontaktuje się z pacjentką, a następnie – jeśli nie ma przeciwwskazań – wystawi e‑receptę bez konieczności wizyty w gabinecie. Cały proces odbywa się bezpiecznie, dyskretnie i zgodnie z aktualnymi przepisami.
Nie każda kobieta może stosować HTZ. Terapia jest zalecana kobietom, które mają objawy menopauzy utrudniające codzienne funkcjonowanie i nie mają przeciwwskazań zdrowotnych. Ostateczną decyzję o rozpoczęciu terapii podejmuje lekarz na podstawie wywiadu i wyników badań.
Nadciśnienie nie zawsze wyklucza stosowanie HTZ, ale musi być dobrze kontrolowane. Lekarz przed rozpoczęciem terapii powinien ocenić ryzyko sercowo-naczyniowe i dostosować terapię do stanu zdrowia pacjentki. W niektórych przypadkach preferowana będzie terapia przezskórna (np. plastry).
Tak, HTZ ma udowodnione działanie ochronne na układ kostny. Stosowanie estrogenów zmniejsza utratę masy kostnej i ryzyko złamań, zwłaszcza u kobiet, które rozpoczęły terapię w pierwszych latach menopauzy. To jedna z metod profilaktyki i leczenia osteoporozy u kobiet po menopauzie.
Tak, kobiety po histerektomii (usunięciu macicy) mogą stosować HTZ, ale zazwyczaj wystarcza sama terapia estrogenowa, bez dodatku progestagenu. Dobór terapii powinien być dostosowany do historii medycznej pacjentki i zaleceń lekarza.
Tak, hormonalna terapia zastępcza jest bezpieczna pod warunkiem dokładnej analizy stanu zdrowia pacjentki dot. chorób współistniejących, stylu życia, diety, aktywności fizycznej czy potencjalnych przeciwwskazań do przyjmowania hormonów.
Przed włączeniem hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) powinny zostać wykonane następujące badania:
badanie ginekologiczne;
cytologia z kanału szyjki macicy;
morfologia krwi;
próby wątrobowe;
mammografia;
układ krzepnięcia;
glukoza na czczo;
lipidogram (cholesterol całkowity, cholesterol LDL, cholesterol HDL, triglicerydy);
pomiar ciśnienia tętniczego.
Efekt stosowania hormonalnej terapii zastępczej pojawia się po około 3 miesiącach.
Na początku stosowania hormonalnej terapii zastępczej może dojść do chwilowego wzrostu masy ciała, jednak całościowo HTZ nie przyczynia się do zwiększenia masy ciała.
Do przeciwwskazań stosowania zastępczej terapii hormonalnej zaliczamy:
rak gruczołu piersiowego, podejrzenie raka piersi lub zachorowanie w przeszłości;
rak endometrium (rak błony śluzowej macicy) lub jego podejrzenie;
krwawienie z dróg rodnych o nieustalonej przyczynie;
żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich lub zatorowość płucna) obecnie lub w przeszłości;
tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa (zawał serca, choroba niedokrwienna serca) obecnie lub w przeszłości;
niekontrolowane nadciśnienie tętnicze;
aktywna choroba wątroby (w tym ostra niewydolność wątroby);
nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze;
porfiria późna skórna.
