Najskuteczniejsze leki na odchudzanie - skuteczność, działanie, działania niepożądane
Wielu pacjentów szuka odpowiedzi na pytanie, jak szybko i skutecznie schudnąć. Obecnie dostępne są różne metody wsparcia odchudzania - od specjalnych diet po coraz to nowsze preparaty farmakologiczne. Nowe leki, takie jak semaglutyd czy tirzepatyd, spowodowały rewolucję w leczeniu nadwagi i otyłości, pozwalając pacjentom na uzyskanie docelowej masy ciała.
Zaktualizowano: 23.03.2026 10:06
Najskuteczniejsze leki na chudnięcie - jakie są?
Leki wspierające odchudzanie zyskują na popularności, często u pacjentów, którzy mimo zmiany stylu życia, wprowadzenia zmian w diecie, nie są w stanie osiągnąć docelowej masy ciała. Na rynek zostały wprowadzone preparaty, których skuteczność i bezpieczeństwo zostały dokładnie przebadane przez naukowców.
Analogi GLP-1
Analogi GLP-1 naśladują działanie naturalnego hormonu GLP-1: zwiększają wydzielanie insuliny w sposób zależny od poziomu glukozy, hamują opróżnianie żołądka oraz oddziałują na ośrodek sytości w mózgu, co zwiększa uczucie sytości i zmniejsza łaknienie.
Do analogów GLP-1 dostępnych w Polsce stosowanych w leczeniu otyłości należą: semaglutyd oraz liraglutyd.
Semaglutyd w leczeniu nadwagi i otyłości dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań (Wegovy FlexTouch). Cena leku różni się w zależności od dawki i wynosi ok. 550-1220 zł. Inne postacie semaglutydu - roztwór do wstrzykiwań Ozempic oraz tabletki Rybelsus wskazane są do leczenia cukrzycy typu 2 - ich cena to ok. 129-403 zł, dodatkowo Ozempic objęty jest refundacją.
Liraglutyd pod nazwą Saxenda (roztwór do wstrzykiwań) może być stosowany w leczeniu choroby otyłościowej. Koszt jednego opakowania to ok. 474 zł. Podobnie jak w przypadku semaglutydu, inny preparat liraglutydu - wstrzykiwacz Victoza zarejestrowany jest dla pacjentów chorych na cukrzycę typu 2.
Dulaglutyd (Trulicity) jest zarejestrowany tylko w leczeniu cukrzycy typu 2 u dorosłych i dzieci od 10. r.ż. Cena preparatu wynosi ok. 197 zł, lek podlega refundacji w określonych wskazaniach.
Analog GIP i GLP-1 - tirzepatyd
Nowszym lekiem od analogów GLP-1 jest tirzepatyd. Tirzepatyd to długo działający agonista dwóch receptorów - GIP (glukozozależnego peptydu insulinotropowego) oraz GLP-1. Działanie obu analogów jest podobne, jednak tirzepatyd dzięki działaniu na dwa receptory wykazuje większe wsparcie w utracie masy ciała.
Na rynku dostępny jest tylko jeden rodzaj preparatu - Mounjaro KwikPen (roztwór do wstrzykiwań podskórnych). Cena preparatu różni się w zależności od dawki i liczby wstrzykiwaczy; wynosi ok. 786 - 6600 zł i nie podlega refundacji.
Naltrekson i bupropion
Naltrekson należy do antagonistów receptora opioidowego, działa w terapii uzależnień od alkoholu oraz opioidów. Bupropion to nieselektywny inhibitor wychwytu zwrotnego dopaminy i noradrenaliny, a także antagonista acetylocholinergicznych receptorów nikotynowych używany w leczeniu ciężkich postaci depresji.
Łączony preparat wykazuje działanie ośrodkowe, zwiększając sytość i zmniejszając apetyt. Dodatkowo preparat pomaga pacjentom chcącym zrzucić zbędne kilogramy przy rzucaniu palenia.
Preparat Mysimba - jedyny lek łączący bupropion i naltrekson kosztuje ok. 449 zł i nie podlega refundacji.
Orlistat
Orlistat to inhibitor lipaz przewodu pokarmowego, który hamuje przemianę triglicerydów w wolne kwasy tłuszczowe, powodując zmniejszenie wchłaniania tłuszczu z jedzenia. Lek nie wpływa na ośrodek głodu i sytości. Orlistat jest najdłużej dostępnym lekiem na odchudzanie, jednak jego skuteczność jest umiarkowana.
Orlistat w jedynej dostępnej postaci - kapsułek Xenical kosztuje ok. 410 zł i nie podlega refundacji.
Analog GIP, GLP-1 i glukagonu - retatrutyd
Retatrutyd jest najnowszym lekiem, należącym do potrójnych agonistów receptorów GIP, GLP-1 i glukagonu. Nie jest jeszcze zarejestrowany do stosowania, jednak wyniki badań randomizowanych wskazują na większą skuteczność leku przy podobnych działaniach niepożądanych (m.in. ze strony przewodu pokarmowego).
Ceny preparatów są podane jedynie orientacyjnie i mogą ulec zmianie.
Zobacz także: Leczenie otyłości – kiedy sięgnąć po leki? Wskazania, ceny, efekty
e-Recepta Express
Do 1 godziny roboczej* Antykoncepcja stała, leki stałe, przedłużenie terapii w chorobach przewlekłych, leki na potencję.Antykoncepcja awaryjna
Do 1 godziny roboczej* Tabletka 'po', tabletka dzień po, tabletka do 72h, pigułka po.Farmakologiczne leczenie otyłości - skuteczność
Zmniejszenie masy ciała dla poniższych preparatów według badań klinicznych wynosi:
naltreksonu z bupropionem - 6,1% w grupie badanej przy 1,3% w grupie placebo, np. badanie COR-I (dla dawkowania 2 tabletki 2 razy dziennie);
liraglutydu - 8% w grupie badanej przy 2,6% w grupie placebo, np. badanie SCALE (dla dawkowania 3 mg podskórnie raz dziennie);
semaglutydu - 16% w grupie badanej przy 5,7% w grupie placebo, np. badanie STEP-3 (dla dawkowania 2,4 mg podskórnie raz w tygodniu);
trizepatydu - 20,9% w grupie badanej przy 3,1% w grupie placebo, np. badanie SURMOUNT-1 (dla dawkowania 15 mg podskórnie raz w tygodniu).
Kiedy włączyć leczenie farmakologiczne?
Leczenie farmakologiczne otyłości należy wprowadzić, gdy BMI chorego wynosi 30 kg/m2 lub więcej, jeżeli zmiana stylu życia (dieta i regularna aktywność fizyczna) nie wpłynęła na znaczącą redukcję masy ciała, ale także w przypadku BMI ≥27 kg/m2 i pacjent obciążony jest minimum jedną z chorób towarzyszących otyłości.
Długość terapii otyłości musi być dostosowana do celów pacjenta i oczekiwanego tempa zmniejszania tkanki tłuszczowej. W przypadku części chorych może być konieczne przewlekłe leczenie. Warto pamiętać, że wprowadzenie leczenia nie jest równoznaczne z zaprzestaniem metod niefarmakologicznych - należy utrzymywać odpowiednią dietę i aktywność fizyczną.
Według ekspertów, leczenie otyłości jest skuteczne, jeżeli spadek masy ciała wynosi minimum 5% w okresie 3 miesięcy, stosując dawkę docelową leku. Jeżeli nie ma efektów, należy przyjrzeć się w pierwszej kolejności diecie i ruchowi, odpowiedniemu stosowaniu leku, a w przypadku wykluczenia błędów - ewentualną zmianę preparatu. Dodanie kolejnego leku nie jest zalecane ani bezpieczne.
Działania niepożądane i bezpieczeństwo leków na odchudzanie
Do najczęstszych skutków ubocznych preparatów należą:
nudności, wymioty;
bóle brzucha, biegunka, zaparcia;
bóle głowy, zawroty głowy;
wzdęcia;
znacznie zmniejszone łaknienie, niechęć do jedzenia;
tłuszczowe, oleiste stolce;
gazy z wydalaniem tłuszczu (charakterystyczne dla orlistatu).
Wśród przeciwwskazań do stosowania leków należą m.in.:
nadwrażliwość na substancję czynną;
ciąża, karmienie piersią;
niewydolność nerek, niewydolność wątroby;
zapalenie trzustki aktywne lub w wywiadzie;
nieodpowiednio kontrolowane nadciśnienie tętnicze;
zaburzenia motoryki jelit.